www.

Afrika: kansen bieden in de regio

Het vluchtelingendrama is niet van de baan als Europa zijn grenzen afschermt en de mensensmokkel over zee probeert af te blokken. De migratiedruk vanuit Afrika zal de komende jaren en decennia niet afnemen. Het Afrikaanse deel van de wereldbevolking zal naar verwachting groeien van 16,4 procent in 2016 tot 25 procent in 2050 en 39 procent in 2100. In de top tien van snelste groeiers qua aantal inwoners vinden we vooral Afrikaanse landen: Zimbabwe, Zuid-Soedan, Malawi, Niger en Burundi – allemaal landen met een bevolkingstoename van ruim drie of vier procent per jaar. Als de huidige groei aanhoudt, dan zal de bevolking van Ethiopië de komende 25 jaar verdubbelen. En het grootste land van Afrika, Nigeria, met zijn bijna 180 miljoen inwoners, groeit met 5,5 miljoen inwoners per jaar. De bevolking in Afrika groeit spectaculair, maar de economische groei houdt daarmee geen gelijke tred. Er zal gestreden worden om banen, voedsel en water. En de politieke toestand in heel veel regio’s in Afrika is labiel en conflictueus. De mensen die getroffen worden, zullen blijven proberen naar Europa te komen.
Europa zal daarom tegelijk ook een grotere rol op zich moeten nemen om de wortels van al die ellende aan te pakken. Het moet een ambitieus hulpprogramma voor de kwetsbaarste gebieden in Afrika uit de grond stampen. Er is zelfs een echt Marshallplan voor Afrika nodig. Een economisch herstelplan dat verder bouwt op het ‘Trust Fund for Africa’, dat het moet stellen met een schamele twee miljard euro.
Documentairemaker Bram Vermeulen waarschuwt er in zijn serie VPRO-documentaires De trek wel voor dat goedbedoelde noodfondsen de migratiedruk richting Europa juist zullen doen toenemen. Afrikaanse migranten die de overtocht richting de EU wagen zijn niet de mensen die moeten vluchten, het zijn degenen die het kunnen, is zijn argument. Degenen die moeten vluchten, bijvoorbeeld voor het geweld van groeperingen als Boko Haram, blijven meestal in de regio. Degenen die een overtocht aankunnen, financieel en fysiek, stappen in de bootjes. Financiële bijdragen zullen die groep alleen maar groter maken. Het is dus van belang niet alleen euro’s naar Afrika te brengen, maar met die euro’s ook kansen en perspectief te genereren. En het komt erop aan zo veel mogelijk overheden en burgers in de EU hierbij te betrekken, vooral de steden en gemeenten.
Elk van de meer dan honderdduizend gemeenten in Europa kan een partnership afsluiten met een zustergemeente in Afrika. Niet de traditionele, klassieke jumelage, maar een verbond dat veel verder reikt. Het moet de uitwisseling inhouden van kennis en materieel, vooral op het vlak van duurzame energie en landbouw. Ook energiebedrijven en landbouwontwikkelingsorganisaties kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Afrika is de natuurlijke partner van Europa. Europeanen moeten niet lijdzaam blijven toezien hoe China zijn macht verder uitbreidt op het Afrikaanse continent door infrastructuur te ontwikkelen en landbouwgronden en mijnen op te kopen.
Uit het boek De kloof: is Europa nog van ons? Uitgeverij Lannoo, p. 151-152.

print