www.

EP finaliseert ETS-hervorming

Het Europees parlement heeft zijn finale goedkeuring gegeven aan één van de pijlers van het klimaatbeleid: het hervormde ETS-emissiehandelsstelsel. Concreet wordt de uitstoot van meer dan 12.000 industriële bedrijven en energieproducenten verder ingeperkt om de totale CO2-uitstoot met 40% te verminderen tegen 2030. Deze hervorming is cruciaal voor het behalen van de klimaatdoelen van Parijs.

Een goedwerkend ETS is van essentieel belang voor het Europese klimaatbeleid. Dankzij deze hervorming schakelen we een versnelling hoger: in plaats van onze uitstoot jaarlijks met 38 miljoen ton af te bouwen, gaan we vanaf 2021 naar 50 miljoen ton per jaar. Dat is het equivalent van de jaarlijkse sluiting van drie grote kolencentrales. Deze hervorming is echt ambitieus, maar tegelijk ook realistisch en haalbaar voor de ondernemingen. Het doel van het ETS is en blijft om bedrijven de juiste stimulansen te bieden om energie op een duurzame manier te produceren en te verbruiken. Met dit akkoord bieden we de juiste balans tussen investeringen in schone energie aan de ene kant en het behoud van jobs in Europa aan de andere kant.

Europese bedrijven die internationaal actief zijn, moeten ook een correcte bescherming krijgen, omdat ze geconfronteerd worden met concurrentie vanuit derde landen met minder strenge klimaatnormen. We moeten ten alle koste vermijden dat energie-intensieve bedrijven hun productie versluizen naar andere regio’s zonder gelijkaardige klimaatwetgeving, de zogenaamde ‘carbon leakage’. Hierbij verplaatst het probleem zich alleen maar en blijft de globale CO2-uitstoot even hoog.

Door de aangekondigde hervorming is de prijs van de uitstootrechten de voorbije maanden al gestegen met 80%. Een ton CO2 kost nu 9 euro (i.p.v. 5 euro 6 maanden geleden). Het is duidelijk dat de markt anticipeert op de aangekondigde Europese wetswijziging, die maakt dat er minder uitstootrechten beschikbaar zullen zijn (waardoor de prijs uiteraard toeneemt). Dat zet de betrokken sectoren (industrie en energie) er uiteraard toe aan om nog zuiniger met energie om te gaan en zo minder broeikasgassen uit te stoten. Het betekent ook dat stroom van gascentrales in verhouding rendabeler wordt dan stroom uit steenkoolcentrales. De stroom van de Duitse steenkool- en bruinkoolcentrales zal immers duurder worden, omdat die veel meer CO2 uitstoten. Omdat stroom ook van over de grens komt, wordt gas in verhouding dus interessanter. Dat is belangrijk in het licht van het Belgische energiepact, omdat de sluiting van onze kerncentrales in een eerste fase zal moeten worden opgevangen met extra gascentrales.

 

Achtergrondinformatie:

  • De huidige ETS-wetgeving is van kracht sinds 2005 en beperkt de uitstoot van broeikasgassen van de energie-intensieve industrie, elektriciteitsproducenten en luchtvaartmaatschappijen.
  • Elektriciteitscentrales moeten hun uitstootvergunningen voor 100% betalen; industriële sectoren kunnen een uitzondering krijgen als ze blootstaan aan zware internationale concurrentie. Maar alle sectoren (ook staal, chemie, cement) zullen de komende jaren hun CO2-uitstoot verder moeten afbouwen.
  • ETS werkt via de veiling en de toekenning van een vast aantal emissierechten. Door een limiet te plaatsen op de totale uitstoot en die limiet geleidelijk te verlagen, komt er een prijs op de uitstoot van CO2, wat bedrijven ertoe moet aanzetten om hun uitstoot te verlagen en om verder energie te besparen. Doordat de uitstootrechten verhandeld kunnen worden, kunnen CO2-reducties daar gebeuren waar de kost het laagst is.
  • Door de economische crisis en de aankoop van emissierechten buiten de EU zijn er echter te veel rechten in het ETS, waardoor de prijs van de emissierechten te laag ligt en ETS onvoldoende incentives biedt voor bedrijven om in schone technologie te investeren. Daarom creëerde de EU in 2015 al een automatisch correctiemechanisme (Market Stability Reserve) dat het aanbod van emissierechten op de markt stabiliseert. Dit mechanisme wordt nu versterkt. De hervorming heeft overigens nu al effect: de prijs voor uitstootrechten is in de afgelopen maanden gevoelig gestegen – van 5 euro naar 9 euro.
  • Luchtvaart: de intra-Europese luchtvaart neemt deel aan ETS met hetzelfde reductietraject als andere sectoren vanaf 2021. Intercontinentale vluchten vallen onder de internationale ICAO-akkoorden en moeten hun uitstoot vanaf 2021 compenseren via investeringen in milieuvriendelijke projecten.
  • De uitstoot van transport, gebouwen en landbouw wordt apart geregeld. Daarover worden nationale doelstellingen afgesproken. Een akkoord daarover wordt allicht in april door het Europees Parlement gestemd.
  • ETS in Vlaanderen: In Vlaanderen vallen momenteel 210 installaties onder het EU ETS, die samen goed zijn voor 31,6 Mt CO2eq., wat neerkomt op 40 % van de Vlaamse broeikasgasuitstoot.
print